“Carmen không bao giờ chết”

“Carmen không bao giờ chết”
Vì sao vở opéra Carmen của nhà soạn nhạc người Pháp Georges Bizet -sáng tác năm 1875- tới nay vẫn là vở ca nhạc kịch được diễn nhiều nhất trên thế giới ? Le Point nêu lên câu hỏi này vào lúc Carmen đang được diễn ở nhà hát Opéra de Paris và Aix en Provence ở miền nam nước Pháp. Từ đầu năm 2017, tác phẩm này được dàn dựng đến 9 lần, ra mắt công chúng từ Venise đến Chicago, từ Helsinki đến New York. Riêng tại Paris, Carmen đã dừng chân ở hai nhà hát lớn là Théâtre des Champs-Élysées và Bastille. Giải thích cho thành công đó là từ 142 năm qua, nàng Carmen vẫn trẻ đẹp, vẫn có sức lôi cuốn đến mê hồn. Cô là hiện thân của niềm đam mê mãnh liệt, của sự ghen tuông rất đàn bà. Cô gái Gitane này luôn đi trước thời đại.
Carmen là vở opéra đầu tiên được thu vào đĩa nhựa từ năm 1908, cũng là tác phẩm được dựng thành phim lần đầu năm 1915, trước khi hàng chục phiên bản khác nối đuôi nhau ra đời. Chuyện tình giữa cô gái Gitane và một anh lính đào ngũ là nguồn cảm hứng vô tận của các họa sĩ, các nhà biên đạo múa, các nhà soạn kịch …
Chắc chắn một điều là cả nhạc sĩ Georges Bizet lẫn nhà văn Prosper Mérimée cùng không thể ngờ rằng nàng Carmen của họ làm điên đảo các nhà dựng phim, soạn kịch trong hơn 140 qua.
Thành công đó có được là nhờ ở bất kỳ thời đại nào, cô gái Tây Ban Nha này cũng tìm được những vị sứ giả xuất chúng. Trong số đó phải kể đến diễn viên múa Zizi Jeanmaire, đến những tiếng hát bất hủ như hai nghệ sĩ Crespin và Callas (giọng soprano), hay những ngôi sao màn bạc thời phim câm là Georgette Leblanc và Belle Otero. RFI
See Translation