Hẳn nhiều người sẽ bảo mình “dại” khi có học sinh thi đấu trong cuộc thi mà lại viết bài promote cho cuộc thi này

Hẳn nhiều người sẽ bảo mình “dại” khi có học sinh thi đấu trong cuộc thi mà lại viết bài promote cho cuộc thi này – há chẳng phải “kiếm” thêm đối thủ cho học trò, người thân trong tương lai hay sao?! Quan điểm của mình thực sự rất khác, cái mình nhìn nhận về cuộc thi là ở ý nghĩa khác ngoài chuyện thắng – thua, cũng như mình nhìn nhận vai trò của nó trong sự phát triển nội lực của học trò mình là ở con đường lâu dài sau này, chính vì vậy, mình quyết định vẫn sẽ viết về cuộc thi này, và thực sự mong rằng khi nó đủ sức tạo ra một xu hướng học tập mới từ phía học sinh, cả hệ thống giáo dục (chính khoá và ngoại khoá) hiện nay sẽ bị tác động rất lớn và buộc phải chuyển mình. Như vậy, ảnh hưởng của nó sẽ không chỉ dừng lại ở học sinh giỏi, mà những em hiện chưa được công nhận là “giỏi” sẽ có rất nhiều cơ hội khám phá bản thân trong tương lai.
VỀ WORLD SCHOLAR’S CUP
Mình sẽ không đi quá sâu vào những thông tin mà một người muốn tìm hiểu có thể dễ dàng Google mà ra (đây cũng là kỹ năng quan trọng của các bạn muốn tham gia sân chơi này), mà sẽ tập trung vào những điểm khiến mình cực kỳ thích một thứ mà mình những tưởng không thể thích nổi: thi đấu.
NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
WSC là cuộc thi dành cho học sinh phổ thông thuộc khối cấp 2 và 3 (mới năm nay mở sang khối cấp 1 nhưng cá nhân mình đánh giá mục đich của việc này chủ yếu nằm ở khoản lợi nhuận kinh tế chứ ý nghĩa không thực sự đảm bảo do sự hạn chế về mặt nhận thức tự nhiên của lứa tuổi, cũng như việc thắng thua ở bảng này không phải là chỉ dấu chính xác cho sự thành công học thuật trong tương lai – một điều rất khác với khối cấp 2 và đặc biệt là 3). Nội dung của cuộc thi xoay quanh những nội dung trụ cột trong hệ thống giáo dục nhà trường là khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, lịch sử, văn học, nghệ thuật & âm nhạc và một lĩnh vực đặc biệt mà gần thời điểm thi mới công bố. Trong mỗi một môn, các bạn học sinh được nhận một hệ thống các câu hỏi được phát triển theo một mạch ý cơ bản:
Phần câu hỏi giới thiệu chung: những suy nghĩ, băn khoăn chung chung nhất về sự hiện diện của vấn đề đó trong đời sống
Phần câu hỏi chỉ định cụ thể: một số những hiện tượng, sự kiện, con người… đã xảy ra trong suốt chiều dài lịch sử tồn tại của loài người có liên quan tới môn ấy và chủ đề lớn. Các bạn phải dùng các công cụ tra cứu để tìm hiểu xem chuyện gì đã xảy ra, có những điểm gì đáng nhớ.
Phần câu hỏi hướng dẫn phân tích: một số câu hỏi giúp các em kết hợp những thông tin vừa tìm được để hình thành nên quan điểm/góc nhìn đa chiều về những nội dung đã đọc, từ đó hiểu vấn đề sâu hơn là những con số hay cái tên ở trên bề mặt vấn đề.
Phần câu hỏi mở rộng: hướng dẫn học sinh xác định một lần nữa nhận định tổng quan của mình về vấn đề này sau một quá trình tìm tòi nghiên cứu (theo hướng dẫn)
Khối lượng câu hỏi của mỗi chủ đề là CỰC KỲ ĐỒ SỘ, cũng như lượng kiến thức mà một học sinh tiếp cận thông qua hệ thống này là NHIỀU VÔ KỂ, vì vậy, một học sinh có tốc độ đọc nhanh nhất + rảnh nhất (không phải học gì ở trường, chỉ dành thời gian ngồi đọc thông tin) cũng phải mất ít nhất tầm 1 tháng cho việc đọc “chay”. Chưa kể, những câu hỏi yêu cầu phải tư duy sẽ khiến các em phải vò đầu bứt trán thêm ít nhất 3 tháng nữa mới “ra được vấn đề” nếu không có sự giúp đỡ của thầy cô giáo hay cha mẹ, và cái “vấn đề” tìm được chắc chắn bị giới hạn bởi NHẬN THỨC TỰ NHIÊN THEO ĐỘ TUỔI (vốn có cố thúc cũng vẫn không thể có sự đột biến).
–> Điều này khiến cho một đối tượng tham gia thi sau sẽ chiếm phần lợi thế rất lớn:
Những em học sinh tham gia THI LẠI NHIỀU HƠN MỘT LẦN.
Lý do: các em đã có sẵn kiến thức được giao từ chủ đề năm trước + biết trước về cuộc thi và đòi hỏi của nó –> chủ động bố trí sớm thời gian nghiên cứu các vấn đề.
Những em có thời gian chuẩn bị cho kỳ thi khoảng MỘT NĂM
Lý do: tương tự như trên, trong đó thời gian càng lâu càng có điều kiện suy ngẫm kỹ.
–> Điều này vừa có lợi cho ban tổ chức về mặt kinh tế :D, vừa có lợi cho bản thân thí sinh khi các em phát triển được thói quen SUY NGẪM KỸ CÀNG về những gì mình được học –> từ đó, tạo nên đỉnh cao của học tập: THE THINKER (con người biết suy tư).
CÁC PHẦN THI:
Cuộc thi là sự kết hợp của nhiều phần thi khác nhau xoay quanh nội dung học phía trên. Ban đầu mình rất ngạc nhiên vì sao phải cần như vậy, nhưng sau khi học sinh mình tham gia thi, mình đã nhận ra cách làm thông minh của họ.
DEBATE
Phần debate này, mỗi nhóm 3 người sẽ nhận được một sơ đồ hướng dẫn trong đó ghi rõ phía mình phải tranh luận (đồng ý hay phản đối nhận định của đề bài), trong đó đã viết sẵn nếu thắng thì di chuyển về phòng nào để thi tiếp, thua thì về phòng nào. Tựu chung lại, mỗi nhóm sẽ trải qua 3 vòng debate với 3 đội khác nhau, và ở mỗi vòng sẽ có một giám khảo chấm điểm theo cá nhân và tổng kết lại để xác định nhóm đó thắng hay thua trong cuộc tranh biện.
Một trong những lỗ hổng lớn nhất chính là ở hệ thống giám khảo này – vốn hoàn toàn là outsourcing và có vẻ tương đối ngẫu nhiên (chọn giáo viên của các trường có mặt hôm đó thì phải). Vì thế, hoàn toàn có thể xảy ra tình trạng giáo viên của trường sẽ chấm thi trong phòng có đội của trường mình hoặc chính học sinh mình dự thi. Ngoài ra, rất nhiều trong số những giáo viên này là non-native teachers, hoàn toàn có khả năng xảy ra (dù dĩ nhiên mình tin là nhỏ thôi) là giáo viên sẽ bị thiên kiến trong cách nhìn nhận, trong đó “bệnh” chung của giáo viên Việt Nam chúng ta vẫn là đánh giá pronunciation cao hơn nội dung biện luận vì pronunciation là thứ dễ gây cảm tình ngay lập tức.
(Cá nhân mình hy vọng đó là tỷ lệ rất nhỏ, nó chỉ đến khi mình vào phòng ngồi xem các bạn thi, mình nhận ra một số đội đã thi đấu trực tiếp với các bạn đội mình: ngoài pronunciation thì hoàn toàn rất yếu về mặt kiến thức cũng như khả năng biện luận – chưa kể ngôn từ sử dụng rất… buồn cười mà nếu không phải native speakers hoặc có nền tảng tiếng tốt thì chăc khó nhận ra độ offensive của nó, vì vậy mình trộm nghĩ đến khả năng này).
COLLABORATIVE WRITING
Ở phần thi này, các bạn ấy sẽ nhận được một loạt đề bài liên quan tới các lĩnh vực đã học, mỗi bạn chọn một chủ đề KHÁC NHAU và có 25′ để chuẩn bị cùng nhau – hỗ trợ cho nhau tìm tài liệu, sau đó tách ra viết riêng, và cuối cùng là đọc bài để sửa lỗi cho nhau.
Tinh thần của phần này, một lần nữa, nhấn mạnh vào khả năng làm việc nhóm trong khi không hề coi nhẹ nỗ lực của mỗi cá nhân (giải được trao cho cá nhân). Đó là điểm rất hay, “đánh” đúng vào vấn đề lớn cuả hầu hết những người có tài năng trên thế giới: khả năng phối hợp kém do cái tôi cá nhân quá cao. Nếu một đội mà cá nhân biết hạ cái tôi to của mình xuống để hướng tới việc tận dụng hiệu quả hình thức làm việc đồng đội này, đội ấy chắc chắn sẽ cùng giúp nhau đạt được thành tích tốt trong nội dung thi này – bởi KIỂM TRA CHÉO luôn là một nguyên tắc tốt nhất đảm bảo cho chất lượng của công việc, cho dù là việc lớn hay việc nhỏ.
Điểm yếu duy nhất chính là việc để mỗi bạn chọn một đề khác nhau trong khi thời gian chuẩn bị chung chỉ vẻn vẹn có 25′. Điều này dẫn đến hai khả năng xảy ra:
– Mỗi bạn tự lo thân mình, thay vì làm cùng nhau: chuyện này khả năng cao sẽ rơi vào những nhóm mới tham gia thi lần đầu, ít có kinh nghiệm làm việc nhóm.
– Cả nhóm sử dụng thời gian hiệu quả để làm việc cùng nhau: những nhóm này hoặc là rất thân nhau từ trước, hoặc đã có kinh nghiệm với nội dung thi này, cùng như đã học cách để kết hợp với nhau trong công việc.
Dễ thấy, chỉ có nhóm số 2 mới có khả năng giành chiến thắng. Và kể cả khi có sự can thiệp của người lớn trong việc chuẩn bị (luyện trước cho các bạn cách làm việc), thì kết quả thu được cũng rất tích cực khi các bạn HỌC CÁCH PHỐI HỢP để hướng tới chất lượng công việc –> một điều vô cùng quan trọng nếu muốn làm những việc lớn lao trong tương lai.
SCHOLAR’S CHALLENGE
Phần thi này có hình thức là dạng câu hỏi trắc nghiệm trong đó các câu hỏi trải khắp tất cả các chủ đề và các vấn đề trong chủ đề ấy. Như vậy, bạn nào càng có thời gian tìm hiểu, học kỹ, càng có cơ hội giành được chiến thắng.
Mà chiến thắng của phần này cũng rất thú vị, ở chỗ các câu hỏi được quy về các lĩnh vực khác nhau, và tất cả các bạn tham gia, hễ cứ có tổng điểm của lĩnh vực ấy đạt được ở mức tầm top 50 là có huy chương mang về. Nhờ việc chia nhỏ này mà gần như bạn nào cũng có giải :D.
SCHOLAR’S BOWL
Phần thi này cũng gần như tương tự như challenge, chỉ khác là câu hỏi mang tính đánh đố nhiều hơn, và các ban làm việc theo nhóm với một bộ nút bấm ghi câu trả lời thống nhất của các thành viên đội mình. Các bạn cũng biết ngay lập tức kết quả mình được tầm bao nhiêu điểm cho phần thi này. Phần thi này trao giải theo đồng đội và điểm ghi được sẽ tính vào điểm tổng kết chung.
XÉT GIẢI THƯỞNG VÀ CHỌN VÀO VÒNG TRONG
Như đã nói ở trên, đây cũng là một đặc điểm khiến WSC trở nên hết sức hay ho và phù hợp học sinh. Khác các cuộc thi khác khi việc xét giải quá khắt khe cũng như kết quả cuộc thi gắn quá nhiều vào những mục đích quan trọng khác –> dễ dẫn đến ức chế nếu thua thiệt, cuộc thi này nhấn mạnh vào việc tạo sân chơi và thúc đẩy sự say mê trong học tập – nghiên cứu ở lứa tuổi nhỏ, nên việc trao giải thưởng cũng đầy màu sắc động viên, khuyến khích. Cứ tầm top 50 là có giải, top 25 trở lên là được huy chương vàng… nên cổ bạn nào bạn nấy nặng trĩu huy chương :)) –> cảm giác hết sức tự hào vui sướng.
Việc xét các đội vào vòng trong dựa trên tổng điểm tất cả các phần của mỗi thành viên trong đội ở tất cả các phần thi, sau đó lấy điểm từ trên xuống. Chính sự kết hợp này khiến nếu vòng debate có sự sai lệch do giám khảo chấm không đúng hoặc có hiện tượng thiên vị thì cũng không thể tác động quá lớn tới tổng điểm, vì thế mà mình đánh giá cách thi này rất thông minh, backwash của nó rất rất tốt khi khuyến khích các em HỌC THẬT, và THI THẬT, vì kiểu gì thì điểm ở các mặt của các em cũng sẽ thể hiện rõ ra em có thực học hay không.
Đây là điều mà mình rất tâm đắc, bởi lẽ, nếu có sự can thiệp theo kiểu học tủ hoặc “luyện đề” như mấy kỳ thi khác của mình, điểm số của các em tham gia sẽ có sự trồi sụt thất thường ở tất cả các bảng xếp hạng. Những em như vậy khi vào vòng trong ở sân chơi đẳng cấp cao, chắc chắn sẽ khó lòng đi tiếp. Ngược lại, hoàn toàn dễ dàng nhận ra những cái tên “quen thuộc” vì độ lặp cực lớn ở các mục giải thưởng, từ đó có thể khẳng định chắc chắn những em này có thực học, có đầu tư nghiêm túc với việc học và vì thế, kết quả các em đạt được là hoàn toàn xứng đáng, cũng như các em thực sự có tiềm lực để được vinh danh không chỉ trong cuộc thi này mà sẽ còn nhiều những cột mốc học thuật khác trong một tương lai không hề xa.
Thế nên, một lần nữa, format của cuộc thi lại tỏ ra rất vững: vừa động viên khuyến khích học sinh tham gia, vừa “kích” các em đi đúng con đường học tập nghiêm túc, vừa lựa chọn và tôn vinh được những em thực sự rất giỏi ở những vị trí top (khôgn có chuyện học thời gian ngắn mà đạt kết quả cao đâu mấy má ạ – đừng nghe mấy người làm quảng cáo hoặc bốc phét cho oai ạ :P).
Thế nên là… càng đông học sinh tham gia, độ cạnh tranh càng cao, thì sẽ càng đông em buộc phải chuyển mình và điều chỉnh thái độ học tập –> ảnh hưởng xã hội sẽ càng tích cực. Mình tin rằng học sinh của mình cũng như vô cùng nhiều những em học sinh có tiềm năng khác, nếu được khuyến khích đúng hướng như thế này, sẽ thực sự có thể đi được rất xa, nghĩ được rất sâu, và hoàn toàn có đủ khả năng thay đổi thế giới.
Đó là điều mà không giải thưởng, huy chương nào sánh được!
P/s: mỗi tội lệ phí thi càng vào trong càng cao :))
Về cơ bản, chính vì cái hay của cuộc thi nằm ở việc đọc – hiểu kiến thức xã hội, tư duy phân tích, tổng hợp, đưa giả định và kiểm chứng giả định (tầm cuối cấp 2 trở lên)… chứ không phải ở độ vui vẻ hay “cãi nhau” thắng cuộc… nên mình khẳng định lần nữa là nó không phù hợp cho lứa tuổi cấp 1 do tư duy các cháu không thể đạt được tầm đó. Riêng việc hiểu hết các khái niệm đã là bất khả. Thế nên việc tham gia vào cuộc thi này thực chất chỉ có cái “danh” chứ không thu được lợi ích thực như các anh chị lớn.